Tematem dzisiejszego wpisu będą odznaczenia jakie otrzymał za swojego życia książe Józef Poniatowski. Na portretach , również w miniaturze , możemy zobaczyć naszego bohatera narodowego z licznymi orderami.Specjaliści od falerystyki pewnie nie mają kłopotów z ich rozpoznaniem ale dla mniej wtajemniczonych może stanowić to problem .
W ubiegłym roku prowadziłem z jednym z kolekcjonerów miniatur dyskusje na ten temat.Mając niekompletną wiedzę wyciągnąłem błędne wnioski.Niedawno temat ponownie odżył w korespondencji z pracownikiem jednego z rosyjskich muzeów .Postanowiłem więc zebrać informacje o historii nadań orderowych księcia.
Swoje ustalenia prezentuje poniżej.
Order św.Stanisława nadany w XII 1786 roku.
Polski order rycerski, ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1765 jako order jednoklasowy.Do otrzymania orderu należało m.in. udowodnić szlachectwo.W 1794 zniesiony,ponownie ustanowiony w 1807 w czasach Księstwa Warszawskiego.
.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Order Orła Białego nadany w 1787
Najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Polski nadawane za zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, poczynione zarówno w czasie pokoju jak i w czasie wojny.Order Orła Białego noszony jest na wstędze błękitnej przewieszonej przez lewe ramię do prawego boku. Gwiazdę Orderu, początkowo haftowaną, nosi się na lewej piersi.
Order Orła Białego nadano na rozkaz carycy Katarzyny II wielu Rosjanom. Order wygasł po III rozbiorze.Ponownie został ustanowiony w 1807 jako najwyższe odznaczenie Księstwa Warszawskiego
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Książe z Orłem Białym na portrecie Grassiego.
.
Order Virtuti Militari – nadania :
Krzyż Komandorski -1792
Krzyż Wielki -25 II 1809
Najwyższe polskie odznaczenie wojskowe ustanowione przez Stanisława Augusta Poniatowskiego.Nadane po raz pierwszy w 1792r.
W 1794 odznaczone zostało zawieszone przez Katarzynę II. Na prośbę ks. Józefa Poniatowskiego ,dekret wydany 26.XII. 1806 r. przez króla saskiego i księcia warszawskiego Fryderyka Augusta przywraca to odznaczenie pod nazwą Order Wojskowy Księstwa Warszawskiego.
W sumie w okresie Księstwa Warszawskiego nadano łącznie 2569 orderów Virtuti Militari, w tym:
I klasy – Krzyż Wielki – 2
II klasy – Krzyż Komandorski – 10
III klasy – Krzyż Kawalerski – 504
IV klasy – Krzyż Złoty – 23,
V klasy – Krzyż Srebrny – 1130.
Gwiazda do Krzyża Wielkiego Virtuti Militari księcia Józefa Poniatowskiego /Muzeum Narodowe w Krakowie/.
Książę Józef otrzymał ją z rąk księcia Fryderyka Augusta w roku 1809. Był pierwszą z dwóch osób udekorowanych tak wysokim odznaczeniem aż do roku 1918.Gwiazda do Krzyża Wielkiego Orderu Virtuti Militari trafiła do Muzeum Narodowego razem ze kolekcją Emeryka Hutten-Czapskiego, który kupił odznaczenie od Henryka Steckiego, a ten nabył je od sukcesorów osobistego kamerdynera księcia Józefa. Jest jedynym egzemplarzem na świecie.
.
Order Czarnego Orła – nadany 13.III 1802 roku
Najwyższe odznaczenie Pruskie
Insygniami orderu są emaliowany na niebiesko krzyż maltański z czarnymi orłami między ramionami, w medalionie awersu którego znajduje się na złotym tle spleciony monogram FR. Order noszony jest na pomarańczowej wstędze z lewego ramienia na prawy bok.Kawalerowie Czarnego Orła nosili zawsze krzyż komandorski Orderu Czerwonego Orła jako dekorację na szyi.
Miał w czasach napoleońskich dwie klasy
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.
.
Order Czerwonego Orła nadany 13 III 1802 roku
Drugie odznaczenie pruskie zostało ustanowione 17 XI 1705 r. przez Jerzego Wilhelma Hohenzollerna.Król Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern nadał mu status drugiego najwyższego orderu rycerskiego w Królestwie Pruskim, po Orderze Czarnego Orła.
Order do 1810 posiadał tylko jedną klasę, Wielki Krzyż, noszony na wstędze i posiadający ośmiopromienną gwiazdę.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.
Królewski Order Obojga Sycylii – nadany w 1809, po zakończeniu wojny z Austrią.
Order ustanowiony w 1808 przez Józefa Bonaparte .Zachowany przez marszałka Murata.Była to pięcioramienna gwiazda z czerwoną emalią.Pośrodku widniał koń i dewiza. Gwiazdę zwieńczał orzeł nad którym była korona. Zniesiony w 1819 r po powrocie Burbonów.
Noszony na niebieskiej wstążce.
.
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.
.
Legia Honorowa nadania :
komandoria Legii Honorowej – 22 VII 1807
Krzyż Wielki Legii Honorowej – 14 VI 1809
Odznaczenie ustanowione przez 11.VII 1804 przez Napoleona Bonaparte jako najwyższe francuskie odznaczenie. Był to 5-ramienny krzyż z wizerunkiem cesarza zawieszony na czerwonej wstędze. Miał cztery klasy.O nadaniu decydował sam cesarz i na jego ręce składano postulaty o przyznanie tego odznaczenia.Napoleon odznaczał tym orderem w latach 1804-15.Wśród nich było także wielu Polaków walczących po stronie Napoleona.
Noszony na czerwonej wstążce.
Miał 4 klasy:
1.Krzyż Wielki (Grand Croix)
2.Wielki Oficer(Grand Officier)
3.Komandor(Commandeur)
4.Oficer (Officier)
Wielki Krzyż Orderu Legii Honorowej ze wstążką po ks. Józefie Poniatowskim / Fundacja Książąt Czartoryskich/
Wielki Krzyż Orderu Legii Honorowej pozyskała dla Muzeum Książąt Czartoryskich jego założycielka, Izabela Czartoryska, niedługo po tragicznej śmierci księcia Poniatowskiego w wodach Elstery.
Gwiazda orderu Legii Honorowej po ks. Józefie Poniatowskim / Fundacja Książąt Czartoryskich/.
.
.
Order Zakonu Maltańskiego, klasy III – Kawaler Honoru i Dewocji, nadany w 1798 roku.
Order dla członków,którzy nie złożyli ślubów.
Noszony na czarnej wstążce.
.
.
W tym miejscu składam podziękowania Panu Marcinowi Ochmanowi z Muzeum Wojska Polskiego i Panu Marcinowi Baranowskiemu /www.napoleon.org.pl/ za udzieloną pomoc.
