Feeds:
Wpisy
Komentarze

Archive for Czerwiec 2009

W czerwcowym numerze miesięcznika  SPOTKANIE Z  ZABYTKAMI znajdziemy niezwykle  interesujący artykuł Pani Izabeli Wiercińskiej z Muzeum Narodowego w Warszawie. Autorka należy do  nielicznej grupy historyków, która poprzez swoje publikacje i wystąpienia stara się by miniatura portretowa nie stała się zapomnianą techniką ,zapomnianych artystów.

Opracowanie  poświęcone  zostało  portretowi  księcia  Kazimierza  Poniatowskiego /najstarszy brat króla Stanisława Augusta /, który można było zobaczyć  w ubiegłym roku  na wystawie  Bomann Museum w saksońskim mieście Celle. Portret ten zidentyfikowany został niesłusznie jako ” hrabia Grigorij Grigorjewicz Orłow” .

Po kliknięciu na stronę zobaczymy tekst w powiększemiu.Ponownie  klikamy by taki pozostał.

 

Powyżej  przedstawiam również kolorowe zdjęcie  miniatury  Kazimierza   Poniatowskiego z  wystawy w Celle oraz podobną w temacie  miniaturę G.G. Orłowa , znajdującą  się w zbiorach Ermitażu, która być może stanowiła  fałszywy  wzór do identyfikacji.

Reklamy

Read Full Post »

Wśród  artystów  pracujących w Polsce na przełomie  XVIII i XIX wieku  możemy odnotować  Francuza, Ludwika Courtin’a, który  dał się poznać również  jako miniaturzysta. Zajmuję się tą postacią ponieważ, po ponad rocznych  rozmowach, mój zbiór powiększył się o pracę  jego autorstwa.

courtin

Portret jest sygnowany  i datowany na rok 1797.

Dane biograficzne  L.Courtin’a  są wyjątkowo skąpe. W dostępnych mi  wydawnictwach znalezłem bardzo krótkie  zapisy i do tego po części sprzeczne.

W katalogu zbiorów Muzeum w Pszczynie, które posiada niedatowany portret Józefa Poniatowskiego możemy znależć informacje  zaczerpniętą z ksiązki Adama Naruszewicza „Historia narodu polskiego”,Lipsk  1836. –  iż znajduje się „w t. 1. portret autora podług Ludwika Courtin (zm. 1810), malarza francuskiego i rysownika, zmarłego młodo w Płocku, wykonawcy rysunków portretowych wielu sławnych Polaków wzorowanych na portretach lub rzeźbach z Zamku Królewskiego”. Autorka katalogu dodaje ponadto, że artysta  wyjechał do Płocka w 1809 r. gdzie był nauczycielem rysunku w tamtejszym Gimnazjum i miał w młodym wieku umrzeć .

Informacja o śmierci jest jednak  nieprawdziwa  w świetle  innych zródeł, do których  dotarłem.

W wydawnictwie Muzeum Narodowego w Krakowie z 1963 roku p.t. Miniatury portetowe z dwóch stuleci”  czytamy,że Ludwik Courtin , jako scenograf został sprowadzony do Warszawy i tam pracował w latach 1818-1821,po czym powrócił do Paryża. Prócz dekoracji teatralnych malował portrety głównie kobiece.

Muzeum krakowskie posiada autoprtret Ludwika Courtin’a  malowany w 1794 r.

l.courtin2

Te wiadomości potwierdzają  zapisy pracy Juliana Kołaczkowskiego „Wiadomości tyczace się przemysłu i sztuki dawnej w Polsce ” z roku 1888 w następujacej treści :

Akp.145

„Dekoracie teatralne malowali u nas……Courtin Ludwik, Francuz, zdolny dekorator, którego w r. 1818 sprowadził do Warszawy Ludwik Osiński, ówczesny antreprener i dyrektor teatru warszawskiego, malował dekoracie do oper: Jadwiga, Jan Kochanowski, Jagiełło w Tęczynie, Tancred, Dzwonek; do baletów: Parys”

Pobyt w  tym czasie w Warszawie  potwierdza również  notatka biograficzna innego malarza- Marcina Zaleskiego /1796 – 1877/, który –   ” w  1814r. przyjechał do Warszawy, a w 1817r. rozpoczął pracę w malarni Teatru Narodowego, gdzie nauczył się techniki malowania gwaszem. Szkolił się tam pod czujnym okiem francuskich dekoratorów m. in. L. Courtin`a i P.A. Jutti”. w 1928 r dostał stypendium i wyjechał do Niemiec ,Paryza i Rzymu…”

Wertując zródła francuskie w „Dictionnaire des artistes de l’école française, au XIXe siècle” znalazłem następujący zapis :

coufran

Tak więc  Louis-Ludwik  Cortuin  czterokrotnie  prezentował się  na  Salonie Paryskim  , przedstawiając w  1822 r  pracę stworzoną podczas pobytu w Polsce przedstawiającą  warszawski Pałac Łazienki.Wcześniej to samo dzieło było eksponowane w kraju co odnotowuje   Kronika Krakowska , lata 1796—1848, część II:  od 1816 r. do 1831

akp.107  – Z  Warszawy  d. d. -21 września 1819

„O pierwszej wystawie sztuk pięknych w Warszawie.

W dniu wczorajszym 20 b. ui.  nastąpiło pierwsze w kraju naszym wystawienie na widok publiczny w salach królewsko Warszawskiego Uniwersytetu, dzieł sztuk pięknych. Publiczność odwiedzać zaczęła licznie te sale. Podług,wydrukowanego spisu, znajduje się tam 112 rozmaitych dzieł malarstwa, rysunku, sztychu, snycerstwa i rzeźby. Do większych a oryginalnych dziel malarstwa olejno malowanych należą: Śmierć Pryama podług Eneidy Wirgiliusza przez Aleksandra Kokulara. — Gniew Saula na Dawida,  rzecz wzięta z Pisma Świętego, przez Antoniego Brodowskiego…… —  Widok pałacu letniego Łazienek pod Warszawą, przez Ludwika Courtin, malarza teatru narodowego…”.

Reasumując:   Ludwik Cortuin  przybył  do Polski w końcówce XIX wieku ,malował  miniatury portretowe , tak wówczas modne. Prawdopodobnie jako  nauczyciel rysunku pracował  jakiś czas w Płocku  .Zapewne  w tych latach przebywał również w Paryżu /wystawy/. W roku  1818 sprowadził go do Warszawy Ludwik Osiński ,dyrektor teatru warszawskiego gdzie zajmował się scenografią i malowaniem dekoracji teatralnych ,udzielając również  lekcji rysunku i malowania. W 1819  powstaje  praca przedstawiająca Pałac Łazienki ,którą opuszczając Warszawę ,Courtin zabiera w 1821 r. do Paryża . by ją w następnym roku zaprezentować ją  na Salonie. Umiera w 1841. / informacja z artnet.com/

Malarz nie należy do bardzo znanych miniaturzystów ,jego nazwiska nie znajdziemy w leksykonie  H.Blattela. Wiedza o jego polskich miniaturach pozostaje wciąż niewielka. Prawdopodobnie MN w Warszawie posiada  jego portrety,które mogłyby wnieść nowe światło do odkrycia tajemniczego Ludwika Courtin.

Młoda kobieta  pokazana na mojej miniaturze potwierdza ,iż Polki  nigdy nie były w tyle za obowiązującą modą.Poniżej miniatura  Francuski w podobnej kreacji.

lc-sup

11 lipca 2009 r.

W dzisiejszej poczcie znalazłem wiadomość od jednego z czytelników odnoszącą się  do powyższego wpisu, która wprowadza nowy wątek do  zamieszczonych  ustaleń . Pan Grzegorz Jankowski podaje informacje  ze żródła , którego  nie wziąłem pod uwagę.

” Według Słownika Artystów Polskich Ludwik Courtin i L(Luis) Courtin to
dwie różne osoby .
Pierwszy, portrecista, ur w Strasburgu, przebywał kilkanaście lat w
Warszawie a w 1809 r wyjechał do  Płocka gdzie w roku następnym  zmarł
„w młodym wieku” (mam grafikę wg. jego portretu Jana Kochanowskiego).
Drugi Ludwik -malarz i scenograf który oprócz wedut i grafiki
ilustracyjnej malował również portrety kobiet. W 1821 r powrócił do
Francji (zmarł przed 1850).
Autoportret miniaturowy z 1794 r ze zbiorów MNK przypisywany jest
pierwszemu z Courtinów i myślę, że Pańska miniatura również jest jego
dziełem.”

Grzegorz Janowski

Słownik Artystów Polskich  t 1. s. 370


Read Full Post »