Feeds:
Wpisy
Komentarze

Archive for Październik 2010

Wiadomość  jeszcze gorąca, dotyczy bowiem wczorajszej licytacji w paryskim Rossini. Dom aukcyjny wystawił  do sprzedaży niesamowicie ciekawy  zbiór polskich portretów.

Na  wyjątkowość oferty złożyło się kilka czynników :

1.wszystkie portrety pochodziły z XVIII wieku,

2.obrazy pochodziły ze zbiorów hr.Andrzeja Mniszcha – kolekcjonera, malarza, ostatniego przedstawiciela z wielkiego rodu Mniszchów, który na trwałe  wpisał się do historii Polski,

3. miały potwierdzoną historię sięgającą  wieku XVIII  i   rodzinnej posiadłości Mniszchów w Wiśniowcu ,

4.były ostatnimi dziełami sztuki z wielkiej kolekcji Andrzeja Mniszcha  jakie zostały wystawione do publicznej licytacji,

5.pastele wcześniej wchodziły do zbiorów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Nie będę wdawał się w szerokie opisy  przedstawiające historyczne losy zbiorów rodziny Mniszchów , zainteresowanych odsyłam do książki  Tomasza de Rosset – Kolekcja Andrzeja Mniszcha: od wołyńskich chrząszczy do obrazów Fransa Halsa, Toruń 2003.

Pracowałem nad ta ofertą tydzień ,badając drzewo genealogiczne rodziny Mniszchów, zagłębiając się w życiorysy przedstawicieli  . Nieocenioną pomocą służyła mi Pani Izabela Wiercińska z MN w Warszawie, która w przededniu licytacji wskazała mi wyżej wspominaną książkę  jako źródło pozwalające  sprostować nieścisłości zawarte w katalogu aukcyjnym. W tym miejscu chciałbym jeszcze raz złożyć na jej ręce podziękowania.

Moje zainteresowanie tą licytacją było szczególne,bowiem nie pamiętam żadnej  wcześniejszej aukcji z taką ilością  i tej klasy polskich portretów w pastelu i miniaturze. Brałem w niej udział w nadziei ,że uda mi się uszczknąć coś dla siebie . Niestety zgubiła mnie pazerność kolekcjonerska -złożyłem oferty/absentee bid form/  na większość pozycji,rozpraszając tym samym środki finansowe oraz naiwna wiara,  że to da mi szanse zdobyć więcej .I jaki był skutek . Nie wygrałem żadnej licytacji.

Poniżej prezentuje poszczególne  portrety,podając nr licytacyjny,oryginalny opis z katalogu Rossini, zdjęcia oraz moje ustalenia.

Poz.44

School French or Polish, last third of the 18th century.

Portrait of presumed Comte MNISZECH, featuring large blue cord
Miniature on ivory oval. 4 x 3.2 cm. 700

.

Portretowany to – Jerzy August Mniszech/1715-1778/ – kasztelan krakowski (17731778), marszałek nadworny koronny (1742 i 17571778), starosta generalny Wielkopolski (od 1757), łowczy wielki koronny (od 1732), podkomorzy wielki litewski (od 1736), starosta sanocki, białocerkiewski, grudziądzki, lubaczowski.

.

Identyfikacja postaci była łatwa bowiem, jako jedyny z rodu był kawalerem dwóch odznaczeń  Orderu Orła Białego – 1735 oraz  Orderu św. Andrzeja – 1742 . Widzimy  je  na  miniaturze i powyższej grafice.

.

Poz.45

Eastern European 18th century school.

Portrait presumed Joseph, Prince LANGUSKO, Marshal of Grand Duchy of Lithuania
Miniature on ivory rectangular. 5 x 6 cm. 1300

.

.

Portretowany to- Józef Paulin książe Sanguszko /1740 – 1781/ – marszałek wielki litewski od 1768, marszałek nadworny litewski od 1760, książę, starosta krzemieniecki i czerkaski.

W 1763 roku  został kawalerem Orderu Orła Białego. Na portrecie w  szarfie tego orderu oraz laską  marszałkowską.

.

Poz.49

French or Polish School, last third of the 18th century.

Portrait alleged Ursule MNISZECH, niece of the King, in white dress with belt and Blue Ribbon
Miniature on ivory, round shape. Mounted on paper. Diam.: 5,5 cm. 1000

.


Na miniaturze nie została przedstawiona Urszula Maria Mniszech z Zamoyskich /1750-1806/ lecz jej córka Izabella Elżbieta Mniszech ur. 1790 r. Portret stanowi powtórzenie obrazu znajdującego się w Muzeum ks.Czartoryskich w Krakowie a przypisywanego Elżbiecie Vigee-Lebrun.

.

e.m

Elżbieta Mniszchówna w 1807 roku poślubiła Dominika Hieronima Radziwiłła. Po 14 dniach małżonek odesłał ją do Puław i wszczął starania o rozwód, aby poślubić Teofilę Starzeńską. W 1814 roku Elżbieta wyszła ponownie za mąż za Augusta markiza de Ville.

.

Poz.56

Polish, mid-18th century school.

Alleged Comte Poniatowki in red jacket fur-necked portrait
Miniature round gouache.  Diam.: 6 cm. 3200

.


Portretowany to – Stanisław Poniatowski / 1676 – 1762/ –  podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski (od 1722), regimentarz koronny od 1728, generał-lejtnant wojsk koronnych, wojewoda mazowiecki (od 1731), kasztelan krakowski (od 1752), twórca potęgi rodu Poniatowskich, ojciec Stanisława Augusta Poniatowskiego

.

Wzór dla miniatury stanowiła  jedna ze wczesnych prac Bacciarellego/ 1758 r/. Obraz ten obecnie możemy oglądać w Pałacowym Muzeum w Wilanowie.

.

Poz.32

18Th century French school.

Portrait of Georges Auguste Comte MNISZECH, Castellan of Cracow.

Oil on canvas oval. 25 x 21 cm. 2800

.

.

Ponownie portret Jerzego Augusta Mniszcha  tym razem w oleju i tabliczką przedstawiającą postać.

.

Gabinet w pałacu Andrzeja Mniszka w Paryżu,1880-1885, zdjęcie ze zbiorów rodzinnych A.Demblina.

Od miniatur dużo bardziej interesująco przedstawiały się pastele oferowane  przez Rossini.  Eksperci domu aukcyjnego nie popisali dokładnością przy ich opisywaniu.Informacje dotyczące  autorstwa oraz przedstawianych postaci miały ogromne znaczenie.Zastanawiam się czy nabywcy mieli pełną wiedzę na temat tych dzieł.

Wszystkie portrety wyszły spod ręki  Ludwika Marteau/1715- 1804/ polskiego malarza pochodzenia francuskiego, nadwornego malarza królów polskich: Augusta III i Stanisława Augusta. Przez jakiś czas wchodziły do zbiorów Poniatowskiego  a później zostały podarowane Urszuli Marii Zamoyskiej- siostrzenicy oraz jej mężowi Michałowi Jerzemu Mniszchowi. Powiększyły one kolekcje Mniszchów w Wiśniowcu.


Poz. 27

GAUT DE SAINT-GERMAIN Anne, RAJECKA Anna dite (Attribué à) (Varsovie, vers 1760 -Paris 1832)

Portrait de la Comtesse Marie MNISZECH (née OSSOLINSKA). Pastel de forme ovale. 39 x 29 cm.

Portrait du Comte Joseph MNISZECH. Pastel de forme ovale. 39 x 29 cm. 7500

.

Marianna Mniszech  księżniczka Ossolińska /1731-1802/ i  Józef  Wandalin Jan hrabia Mniszech / 1742- 1797/.Pobrali się w 1769 r.

Portrety przypisywano otoczeniu  Anny Rajeckiej o tyle słusznie , że ta była uczennicą  Ludwika Marteau.

.

Poz. 35

School French or Polish, second half of the 18th century.

Portrait of the Comte MNISZECH.

Pastel. 37 x 32 cm. 8000

.

Ludwik Marteau – portret hr. Michała Jerzego Mniszech /1748 – 1806/  –  marszałek wielki koronny 17831793, marszałek nadworny litewski 17811783, szef kancelarii nadwornej od 1780, sekretarz wielki litewski od 1778, cześnik koronny od 1777,

20.03.2013. Portret został zakupiony przez Zamek Królewski w Warszawie.

Przedstawienie Michała Jerzego Mniszcha, późniejszego marszałka wielkiego koronnego, męża królewskiej siostrzenicy Urszuli z Zamoyskich, jest jednym z nielicznych zachowanych pasteli Marteau należących do wykonanego na zamówienie Stanisława Augusta cyklu portretów uczestników obiadów czwartkowych, dawniej prezentowanego w Pokoju Żółtym Zamku Królewskiego. Większość prac z tego zbioru została zniszczona w Rosji po ich wywiezieniu w 1832 r.Podobizna o wielkiej wartości historycznej.

.

Poz.34

School French or Polish, second half of the 18th century.

Portrait of a presumed member of the MNISZECH family, wearing a grey jacket and blue cord.

Pastel.36.5 x 30 cm. 8500

.

.

Portretowanym przez Ludwika Marteau nie był żaden przedstawiciel rodu  Mniszech lecz  Andrzej Hieronim Franciszek Zamoyski /1716 – 1792/  – kanclerz wielki koronny w latach 17641767, marszałek Trybunału Koronnego w 1761.

Ostatnie dwa pastele możemy odnaleźć na zdjęciu  powyżej , ukazującym paryski  gabinet w pałacu Andrzeja Mniszcha.

Reklamy

Read Full Post »

Kolejna seria autoportretów malarzy- miniaturzystów ,tym razem , pochodzących ze zbiorów w londyńskiej  National Portrait Gallery.

Autoportret -Richard Cosway /1742-1821 /, pencil and wash, circa 1790,

105 mm x 79 mm  , Primary Collection, NPG 304

.

Autoportret – Bernard Lens (III) / 1682-1740/ , watercolour and bodycolour on vellum , 1721,  44 mm x 35 mm , Primary Collection ,  NPG 1624

.

Autoportret – Isaac Oliver , /circa 1565-1617/ , watercolour on vellum, circa 1590 , 64 mm x 51 mm , Primary Collection ,  NPG 4852

.

Autoportret – Nathaniel Hone ,/1718-1784/, enamel on copper, circa 1755,
32 mm x 28 mm,  Primary Collection, NPG 1878

.

..

Autoportret – Horace Hone /1754-1825/ , watercolour and bodycolour on ivory, 1795 , 67 mm x 51 mm, Primary Collection , NPG 1879.

.

Autoportret – James Gillray/1756-1815/, watercolour on ivory, circa 1800 76 mm x 64 mm , Primary Collection , NPG 83

.

Autoportret – George Perfect Harding /1779 or 1780-1853/, watercolour on off-white card, 1804 , 83 mm x 70 mm,  Primary Collection,  NPG 4615 .

.

Autoportret – John Cox Dillman Engleheart /1783-1862/ , watercolour and bodycolour on ivory, circa 1810 , 79 mm x 70 mm,  Primary Collection , NPG 2754

.

Autoportret – George Richmond /1809-1896/ , gouache on ivory, 1830 ,
89 mm x 68 mm , Primary Collection , NPG 6586

.

Read Full Post »

Na moim blogu przedstawiałem już prace – niewielkich rozmiarów, stworzone przez malarzy, których do miniaturzystów zaliczyć nie można. Pisałem o Wlastymilu Hofmanie/ wrzesień 2008/ i Jacku Malczewskim / marzec 2009/.

Dzisiaj  chciałbym zaprezentować w takich  małych formach  Alfreda Wierusza – Kowalskiego /1849 – 1915/ jednego z najbardziej znanych,cenionych i poszukiwanych obok Józefa  Brandta i Władysława Czachórskiego przedstawicieli tzw. szkoły monachijskiej w malarstwie polskim drugiej połowy XIX wieku.

Od 1868 Wierusz-Kowalski kształcił się w warszawskiej Klasie Rysunkowej pod kierunkiem Rafała Hadziewicza, Aleksandra Kamińskiego i Wojciecha Gersona. a następnie w akademiach w Dreżnie, Pradze i Monachium. Od 1874 kształcił się pod kierunkiem Józefa Brandta w jego prywatnej pracowni. Szybko zyskał powodzenie na monachijskim rynku sztuki, co skłoniło go do osiedlenia się w stolicy Bawarii na stałe.

W 1890, jako trzeci z Polaków otrzymał tytuł honorowego profesora Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. W 1903 podróżował do Afryki północnej w poszukiwaniu nowych motywów i inspiracji twórczych.

Mieszkając stale w Bawarii, nie tracił kontaktu z krajem. W późniejszym okresie niemal rokrocznie letnie miesiące spędzał we własnym majątku Mikorzyn (w powiecie konińskim), który nabył ok. 1897 roku. Regularnie nadsyłał prace na wystawy organizowane w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych , w Salonie Aleksandra Krywulta w Warszawie , uczestniczył w wystawach warszawskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1892 i 1908 odbyły się również indywidualne pokazy jego dzieł. Wielokrotnie brał udział w wystawach międzynarodowych (także jako członek jury), przede wszystkim w Monachium, Berlinie i Wiedniu, na których zdobywał medale i odznaczenia (m.in. złoty medal I klasy na wystawie w monachijskim Glaspalast w 1892, złoty medal na wystawie w Wiedniu w 1894).

Alfred Wierusz-Kowalski  osiągnął popularność na monachijskim rynku sztuki jako malarz polskiego obyczaju i życia polskiej prowincji – małych miasteczek, wsi, szlacheckich dworków. Do ulubionych motywów Alfreda Wierusza-Kowalskiego należały współczesne sceny rodzajowe, najczęściej z udziałem koni, których ruch i anatomię odtwarzał po mistrzowsku – wyjazdy na polowanie, sanny, powroty z jarmarków, konne orszaki weselne czy rozpędzone furmanki powożone przez zawadiackich parobków lub hoże dziewczęta.

Jednak największą popularność przyniosły artyście ukazane w zimowym pejzażu kompozycje z motywem wilków napadających na podróżujących saniami ludzi. Te  obrazy, powtarzane w dziesiątkach rozmaitych wariantów, odznaczały się niezwykle silną dynamiką układów kompozycyjnych i budzącą grozę dramaturgią, dzięki czemu, a także ze względu na swoją egzotykę, cieszyły się niezwykłą popularnością wśród niemieckich, angielskich i amerykańskich kolekcjonerów. Korzystając z niezmiennego powodzenia tej tematyki (popularnej również i dziś, co potwierdzają ceny aukcyjne obrazów Wierusza-Kowalskiego), artysta wielokrotnie podejmował także motyw samotnych wilków, zapatrzonych w mrok lub cicho przemykających nocą na tle bezkresnego, śnieżnego pustkowia .

Był prawdziwym mistrzem w odtwarzaniu śniegu – lekkiego i puszystego podczas mrozu lub ciężkiego, nasiąkniętego wodą w czasie odwilży – jego faktury, a także kolorytu zabarwionego delikatnymi refleksami słońca lub błękitniejącego w partiach zacienionych w porze zmierzchu. Obrazy rodzajowe Wierusza-Kowalskiego zwracają ponadto uwagę dbałością artysty o prawdę rodzimej scenerii, wierność stroju oraz wszelkich rodzajowych akcesoriów, popartą licznymi szkicami z pobytów w kraju, fotografiami, a przede wszystkim gromadzonymi w monachijskich pracowniach autentycznymi ubraniami czy przedmiotami codziennego użytku z różnych regionów Polski.

Niezmienne, trwające dziesiątki lat powodzenie obrazów Wierusza-Kowalskiego przyczyniło się do obniżenia poziomu artystycznego jego twórczości. Powtarzając wciąż te same tematy i motywy, pod koniec życia wszedł w okres masowej, niemal rzemieślniczej produkcji obrazów. W swojej pracowni zatrudniał młodych malarzy do wykonywania kopii z najbardziej poszukiwanych dzieł, które wykańczał i sygnował własnym nazwiskiem.

Obrazy artysty znajdują się m.in. w Nowej Pinakotece w Monachium, w muzeach w Dreźnie, Królewcu, Antwerpii, Berlinie i Stanach Zjednoczonych.

Przedstawione dane życiorysu zaczerpnąłem z opracowania  Pani Ewy Micke-Broniarek- Muzeum Narodowe w Warszawie, grudzień 2004.

A tak przedstawiają  się odszukane w przepastnym e-świecie   „miniatury”  Alfreda Wierusza – Kowalskiego.

Krakus na koniu.

11 x 6,9 cm, olej na tekturze , sygnowany l.d. – „aWK.” m, rama 37,5 x 34 cm.

Na stolarskim passe-partout ramy po lewej u dołu sygnatura autorska – „a. Wierusz-Kowalski”.

Prezentowana praca ukazuje dobrze scharakteryzowanego konnego drużbę i kolejnego nieco w głębi po lewej. W tle orszak szkicowo zaznaczonych postaci. Artysta wiernie odtworzył krakowski strój pierwszoplanowego jeźdźca – białą sukmanę z czerwonymi wyłogami, spod której widać granatowy kaftan i białą koszulę, spodnie wpuszczone w wysokie buty i kapelusz zdobiony pawimi piórami. Siwego konia przedstawił ze znawstwem animalisty.
Oprawiona w oryginalną ramę z szerokim passe-partout.
Pogodny temat, malownicza postać, znakomicie nadawały się na podarunek. Zapewne takie było przeznaczenie niewielkiego obrazka, oprawionego w efektowną ramę, na której, w widocznym miejscu, artysta złożył pełną sygnaturę, niczym podpis pod życzeniami.

.

Przejażdżka bryczką, 1890.

46,3 x 10,8 cm, olej na desce, sygnowany pośrodku A Wierysz – Kowalski

2002-18000-4347-27000-6521 -S

Powóz zimą ,1890.

50 x 11 cm, olej na desce,  sygnowany pośrodku: A Wierusz-Kowalski

2010-8000-2000-30000-7500E

Prezentowane sceny zostały namalowane na deseczce o specyficznym kształcie, były częścią – jednym z „piór” wachlarzy , będącego  zbiorową pracą kilku czy kilkunastu malarzy monachijskich. Takie wspólnie malowane wachlarze lub palety pokryte drobnymi kompozycjami różnego autorstwa były w tym środowisku bardzo popularne. Artyści często i chętnie uczestniczyli w tych zbiorowych przedsięwzięciach podejmowanych bądź dla upamiętnienia jakiejś uroczystości, bądź w celu przygotowania dla kogoś oryginalnego prezentu.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

wachlarz

Na zakończenie naszego spotkania z Wieruszem Kowalskim i jego „miniaturami” jeszcze jedna praca :

Sanna po 1890

11.1 x 39.7 cm,   olej na desce,  sygnowany po lewej: A Wierusz Kowalski.

Read Full Post »